Een erediploma voor een tuin vertelt meer dan je op het eerste gezicht zou denken. Het brengt ons naar de Monobloc, een bijzondere wijk in Oostduinkerke en naar het gezin Torreele-Rys dat er woonde.

Deel op

Duindalen: geen succes

Na de Eerste Wereldoorlog lagen huizen in puin en dat zorgde voor een grote nood aan woningen. Ook in Oostduinkerke. Daarom sloot het gemeentebestuur van Oostduinkerke zich in 1920 aan bij De Goedkope Woning in Verwoest West-Vlaanderen. Een jaar later kocht die maatschappij 10 hectare grond voor een nieuwe wijk: 'de cité jardin de Oostduinkerke', ontworpen door architect Georges Hendrickx. In de stijl van de wijken rond het Brusselse.

38 woningen verrezen langs smalle straatjes, elk op een perceel van gemiddeld 2.600 m². Grijze silicosteen (afkomstig van de steenbakkerij Silico-Calcaires uit Koksijde-Dorp), rode Vlaamse dakpannen, houten kruiskozijnen met luikjes zoals bij vissershuisjes. Mooi op papier.

Maar bijna niemand wilde er wonen. In 1923 waren amper 19 van de 38 huizen verhuurd. Mensen kozen de huisjes in Nieuwpoort waarvan de huurprijs de helft goedkoper was. Pas op 3 oktober 1928 verkocht de maatschappij het eerste huis. De kopers van de alleenstaande huizen waren vooral mensen uit het binnenland. Oostduinkerkenaars verkozen de kleinere en goedkopere huisjes aan het Prinses Marie-Joséplein.

Beelden: zicht op het Marie-Joséplein (1923), hieronder zoals het er nu uitziet.

De gemeente doopte de wijk zelfs om tot Duindalen. Zonder succes: iedereen bleef Monobloc zeggen. Ook nu nog.

Tuin met geschiedenis

Michiel Torreele, geboren in Adinkerke in 1892, trouwde in 1919 met de Oostduinkerkse Leonie Rys. Het koppel streek neer in de nieuwe wijk. Op 6 september 1929 kochten ze de woning waar ze al enkele jaren huurden: 2.582 m² grond. Groot genoeg voor een prachtige tuin. Die tuin leverde het gezin later het erediploma op.

Het perceel, nu Prins Boudewijnstraat 5, bestaat nog steeds. Als één van de weinige in de wijk werd het nooit verder verkaveld.

Zwarte dag

Op 8 september 1944, de dag dat Oostduinkerke werd bevrijd, kleurde de familiegeschiedenis zwart. De tweelingbroers Polydoor en Jean Torreele, slechts 18 jaar oud, werden geëxecuteerd door terugtrekkende Duitse soldaten. Jean stierf aan de huidige gemeenteschool. Polydoor werd gefusilleerd aan de bakkerij van zijn zus, op de hoek van de Leopold II-laan en de Vrijheidstraat.

Duik zelf in de plannen

Benieuwd hoe de wijk er in 1922 op papier uitzag? Bekijk de originele verkavelingsplannen in de archiefinventaris van Gemeente Koksijde op probat.west-vlaanderen.be.

Deze tekst is gebaseerd op een artikel van Joeri Stekelorum (2026).

De kleindochter van Michel Torreele, Gerda Warreyn (2e van links), en haar man Paul Mortier (2e van rechts) overhandigen een erediploma uit 1930. Het echtpaar Torreele-Rys (grootouders van Gerda) kocht op 6 september 1929 een huis in de Prins Boudewijnlaan.

Voor de inrichting van hun tuin kregen ze een erediploma ter gelegenheid van het eeuwfeest van België. Dat erediploma bleef al die jaren aan een muur hangen.