82 jaar later: Koksijde herdenkt bevrijders en oorlogsslachtoffers

Elk jaar staan we in onze gemeente stil bij de bevrijders, verzetslieden en de slachtoffers van die laatste oorlogsdagen.

Aanloop

Na D-Day op 6 juni 1944 rukten de geallieerden snel op richting onze streek. De hoop op een snelle beëindiging van de oorlog zorgde voor het nodige ongeduld. Het waren de Canadezen die de opdracht kregen om de Franse en Belgische kustzone te bevrijden. Dat bleek niet zo simpel, want de Duitsers zetten nog De Moeren onder water, waardoor Duinkerke bijna onbereikbaar werd. Ook het gebied rond Wulpen en Ramskapelle stond blank. De Duitsers pasten een tactiek toe die we zelf in 1914 hadden gebruikt.

Daarom kwamen de Canadezen via Ieper en Diksmuide (richting Veurne) naar de kust. Duinkerke zelf bleef nog maanden in Duitse handen en werd pas na de algemene capitulatie bevrijd. In onze gemeente kwam het einde van de bezetting wel al in september 1944 in zicht. Helaas eisten die laatste oorlogsdagen nog verschillende slachtoffers.

Om die mensen te eren, vinden er ook in 2026 huldemomenten plaats: op zaterdag 5 september in Sint-Idesbald, de daaropvolgende week in Oostduinkerke.

Helden

Op 8 september 1944 kreeg het verzet in Oostduinkerke bericht over de geallieerde doorbraak. In het dorp werden de Duitse militairen en collaborateurs opgesloten in de gemeenteschool. Eén van hen was Frederik Laplasse. De bezetter gaf Oostduinkerke nog niet volledig prijs, de Duitse troepen hadden zich teruggetrokken in de omgeving van Groenendijk.

Aan de Wulpenbrug namen de Duitsers diezelfde dag nog een Canadees verkenningsvoertuig onder vuur. Daarna volgde een dodelijke raid op Oostduinkerke-Dorp, Duitse militairen trokken naar de gemeenteschool om de gevangenen te bevrijden. 7 verzetsstrijders lieten daarbij het leven: 3 tijdens het vuurgevecht en 4 werden gefusilleerd.

Ter nagedachtenis van Gaston Counye, Marcel Coussaert, Louis Delanghe, Gerard Depape, Louis Nowé, Jean Torreele, Polydoor Torreele, Leopold Ureel en André Geryl wordt elke verjaardag van de bevrijding van Oostduinkerke hulde gebracht aan alle gesneuvelden op het grondgebied van Koksijde. Zij werden gefusilleerd (of sneuvelden) bij de bevrijding van Oostduinkerke.

Groenendijk als laatste vrij

"Groot-Koksijde zoals we het vandaag kennen, werd pas officieel bevrijd op 13 september 1944. Pas toen gaf de Duitse eenheid bij de batterij ter hoogte van Groenendijk (ca. 400 soldaten) zich over", bevestigde oud-leraar Luc Vanacker aan de redactie van Tij-dingen.

Een jonge Canadees

Ook in Sint-Idesbald waren de septemberdagen van 1944 bewogen. Op 9 september vierden de inwoners er de bevrijding. Maar de vreugde werd al snel verstoord door het geluid van ontploffingen uit De Panne. Niet veel later werden de eerste gewonde militairen binnengebracht in het toenmalige schooltje naast de kerk.

Eén van hen was de Canadese soldaat Charles Richards. Baaltjenaar Jules Thabert en leden van het Rode Kruis vonden hem zwaargewond op straat. Zuster Joséphine van het aanpalende klooster ontfermde zich over hem. Ze besefte hoe ernstig zijn toestand was en bleef bij de jonge militair tot hij enkele uren later stierf.

Charles Richards was nog geen 27 jaar oud en amper 8 weken in Europa. Zijn dood maakte veel indruk op de inwoners van Sint-Idesbald. Zijn sterfbed werd met bloemen bedekt en zijn verhaal bleef ook na de oorlog voortleven.

Decennia later kreeg die herinnering nog een bijzonder vervolg. Toen 2 broers van Charles Richards zuster Joséphine bezochten, vroeg ze aan Etienne Becuwe om haar bij te staan – want Etienne sprak wel vloeiend Engels. Zo ontstond er een hechte band tussen Sint-Idesbald en de Canadese familie. Nog later reisden familieleden van de gesneuvelde soldaat naar hier om de plek te bezoeken waar hun oom zijn laatste uren doorbracht.

82 jaar later houdt Koksijde de herinnering aan die gebeurtenissen levend.