Wat heeft de Duinenabdij te maken met een pauselijke tiara?
Meer dan je denkt. In het Abdijmuseum Ten Duinen wordt een collectie bewaard die verder reikt dan je zou denken. Tot diep in de pauselijke schatkamers van het Vaticaan.
Over welke collectie gaat het? De collectie Bourdon. Die bevat honderden ontwerptekeningen, modellen, stempels, werktuigen en foto’s van religieus en burgerlijk edelsmeedwerk. De familie Bourdon produceerde tussen 1811 en 1967 edelsmeedwerk dat zijn weg vond naar kerken en collecties in heel Vlaanderen.
Hun grote inspirator? Architect Jean Baptist Bethune, de bezieler van de neogotische beweging die vanuit Brugge en Gent heel België kleurde. Voor Bethune en Bourdon was neogotiek geen stijl, maar een overtuiging: de uitdrukking van christelijke kunst.
Kroon voor de paus
Eén van de meest opvallende verhalen uit die collectie leidt naar Rome. In 1871 ontwierp architect Jean-Baptiste Bethune een tiara voor paus Pius IX. De uitvoering lag in handen van Armand Bourdon. Het luxueuze hoofddeksel was een geschenk van de dames van het hof van koning Leopold II en koningin Maria Hendrika, naar aanleiding van het 25-jarige pontificaat van de paus.
Die tiara was veel meer dan een mooi object. Ze stond symbool voor pauselijke macht en waardigheid. Dat zie je ook op het pauselijk wapenschild, waar de tiara eeuwenlang een vaste plaats kreeg. Ook op de penning (zie foto) duikt dat sterke symbool op.
De enige in zijn soort
De tiara van Bourdon is extra bijzonder omdat ze als enige in de pauselijke collectie is uitgevoerd in neogotische stijl. Daarmee wijkt ze duidelijk af van de andere pauselijke kronen die vandaag in het Vaticaan worden bewaard. Paus Paulus VI vond dat dit hoofddeksel niet meer paste bij zijn taak. Sindsdien droeg geen enkele paus het nog.
Een detail uit een museumcollectie in Koksijde is zo verbonden met een wereldwijd verhaal van geloof, macht en vakmanschap.
