Bedevaart naar Baaldjes Kruus: een levende traditie
Elke IJslandvaarder die vroeger uitvoer, deed het. Elke boer die hoopte op een goed jaar, ook.
Ze wandelden naar Baaldjes Kruus en vertrouwden op de Zalige Idesbald. Op maandag 20 april kan jij die route zelf afleggen.
De bedevaart start om 14 uur in de Onze-Lieve-Vrouw ter Duinenkerk, met een gebedsdienst, een bezinningsmoment bij de figuur van Idesbald. Daarna wandel je naar de abdijsite om te eindigen bij de kapel van de Zalige Idesbald. Een ervaring die je de kracht van eeuwenoude devotie laat meevoelen.
Historiek
Onze geschiedenis is verbonden met de Duinenabdij en van 1155/1156 tot aan zijn overlijden in 1167 was Idesbaldus er abt. In de 19e eeuw werd hij zalig verklaard. Als geestelijk leider en weldoener drukte hij een stempel op onze streek.
In 1623 ontdekten monniken (onder het puin van de verwoeste kapittelzaal, de grafkelder van de abten) een loden kist met een lichaam van wie ze toen dachten dat het ging om Idesbald. Vanaf dat moment groeide de verering voor de zalige abt. In 1819 bouwden de laatste monniken van de Duinenabdij een kapelletje op de plaats waar de kist werd gevonden.
Wanneer het kruis bij ‘Baaldjes Kruus’ werd geplant, is niet bekend. Wel weten we dat er na de Franse Revolutie een kruis uit de duinen werd verwijderd en verbrand. Op 23 april 1983 werd, op initiatief van de heemkundige kring Bachten de Kupe (met dank aan Albert Dawyndt), een nieuw kruis opgericht. Door het grillige kustweer moest het kruis sindsdien al meermaals worden vernieuwd.
Het kapelletje kreeg de voorbije decennia al heel wat nieuwe verflagen. En ook in oktober van vorig jaar werd Baaldjes Kruus gerestaureerd door een speciale firma. Wat gebeurde er? De verflagen werden verwijderd en de gemeentediensten zorgden voor een nieuw houten kruis.
Roesschaert
De devotie tot de zalige (Sint) Idesbald kende een hoogtepunt in het begin van de 20e eeuw, toen een deel van Koksijde zijn naam kreeg. Vooral paardenvissers, IJslandvaarders en landbouwers – toen ging dat om het merendeel van de bevolking – hielden die verering levendig, in de hoop op een goede vangst en een rijke oogst.
Daarbij speelde ook het oude volksverhaal van de ‘Roesschaert’ een rol: een kwelduivel, half mens half vis, met rosse baard, groene ogen als lantaarns, duivelshoorns en de bek van een kabeljauw. Wie hem zag, kreeg ongeluk. Volgens de overlevering moest de vrouw van de visser of boerin dan op de vrijdagmarkt bidden bij het kapelletje van Baaldjes Kruus. Ze moest maretak en donderkruid meebrengen, wierp alles na het gebed in zee en sprak verwensingen uit tegen de Roesschaert. Tot slot werd een boord van haar rok afgesneden en aan het kruis gebonden.
Een levende traditie
Om deze bedevaarttraditie levend te houden, werd in 1993 – in samenwerking met de gemeente en de parochie – het Genootschap van de Zalige Idesbald opgericht. Het genootschap wil de verering van de zalige Idesbald en de Mariadevotie, in de geest van de monniken van de voormalige Duinenabdij, bewaren en eigentijds vormgeven.
Elk jaar organiseert het genootschap een bedevaart naar Baaldjes Kruus, telkens op de eerste maandag na het naamfeest van de zalige Idesbald (18 april), en een sfeervolle eucharistieviering in de abdijruïnes op de eerste zondag van augustus.
In 2026 vindt de bedevaart plaats op maandag 20 april. Na de gebedsdienst in de kerk trekken bedevaarders, vissersgroepen en paardenvissers, de Gemeentelijke en de Parochiale overheid samen naar Baaldjes Kruus voor een korte gebedswake. De viering wordt afgesloten met het uitdelen van een bedevaartprentje.
