“Het anker verwijst naar mijn veilige thuishaven: Koksijde”

Het wordt een feestjaar met veel jubilea: BK garnaalpellen 5, Knuffelduik 15, NAVIGO 50 en Garnaalstoet 75. NAVIGO-directeur Jadrana Demoen blikt vooruit: wat mag je zeker niet missen?

Tij-dingen: 2026 wordt een feestjaar. Waar kijk je het meest naar uit?

Jadrana Demoen: "Ik werk zo graag voor het gemeentebestuur van Koksijde omdat ik heel wat professionele, enthousiaste, creatieve collega’s heb die er samen voor gaan. In dit project werken we samen met bijna alle diensten, dat geeft mij energie en zet mijn blik open. Uiteraard zijn er enkele toppers waar ik naar uitkijk. De Garnaalfeesten natuurlijk, die dit jaar 75 jaar bestaan en het verjaardagsfeest van het NAVIGO-Visserijmuseum. Op 18 september blazen we 50 kaarsjes uit."

T-d: Tatoeages worden het symbool van de campagne. Mocht je zelf visser zijn, welke tatoeage kies je?

Jadrana: "Het anker uiteraard. Dat van mij plaatste ik al voor ik jaren geleden aanmonsterde bij team-NAVIGO. Voor mij verwijst die naar de veilige thuishaven die ik hier heb, in Koksijde."

T-d: NAVIGO wordt 50. Je mag 1 voorwerp uit het museum meenemen bij een brand. Wat kies je?

Jadrana: "Moeilijk. Dat is zoals aan een ouder vragen om een favoriet kind aan te duiden. Maar met het mes op de keel zou ik waarschijnlijk ‘interieur met vissersvrouwen’ van Aloïs Boudry kiezen."

T-d: Wat weten de meeste mensen níet over de visserij in Koksijde?

Jadrana: "Velen denken bij visserij enkel aan mannen op schepen. Op onze stranden is de strandvisserij een ambacht dat echt leeft. Volgens mij zijn er veel inwoners, tweedeverblijvers en toeristen die niet weten waarmee die mensen in kleurrijke oliekleren bezig zijn. Dat er netten te voet getrokken en geduwd worden door vissers. Heel wat Koksijdenaars controleren 2 keer per dag hun net. Soms is het kwestie van eerder te zijn dan de vossen, want die pikken ook graag een vers visje mee."

T-d: Wat is jouw vroegste herinnering aan de zee?

Jadrana: "Op strand, aan de kabine. Een groot deel van mijn kindertijd groeide ik op het strand. Eerst aan de kabine van mijn moeder, daarna in een zeilwagen op onze stranden. Als ik te lang de zee niet zie, mis ik de horizon."

T-d: 4 jubilea in 1 jaar. Dat wordt pittig?

Jadrana: " …en dat net na ons eerste jaar terug open, waarin we een recordaantal bezoekers mochten ontvangen. Het wordt een uitdaging inderdaad, maar gelukkig zijn wij niet de enige dienst die activiteiten in thema organiseert."

T-d: Zijn er nog veel Vlaamse vissers? Hoe houd je hun verhaal levend?

Jadrana: "Het aantal schepen en vissers vermindert inderdaad, maar er zijn toch nog steeds ondernemende vissers en reders die nieuwe schepen aankopen en met de blik vooruit leven. Ondanks alle uitdagingen die ze ondervinden. Wij als museum vertellen de verhalen van die vissers. Van vroeger tot nu. We verzamelen ook objecten, kennis over het ambacht en verhalen zodat de generaties na ons die ook nog zullen kennen."

T-d: Heb je zelf een favoriete vis of zeedier?

Jadrana: " Ik leid niet alleen een museum, maar ben door de aquaria in onze kelderverdieping ook dierentuindirecteur. Ik geef eerlijk toe dat vissoorten eten die ook in ons aquarium leven, moeilijk is geworden. Makreel en haring eet ik wel heel graag, en een tongetje of garnaalkroketten gaan er nog steeds zonder moeite in. Fascinerend vind ik het om te zien dat onze zee-egels steeds op zoek zijn naar een hoofddeksel om zich te camoufleren. Ook heel bijzonder: de groei van babyhondshaaitjes in hun eikapsel volgen tot ze na 9 maanden uitkomen. Maar hét coolst zijn de platvissen: hoe die zich camoufleren en vaak niet opgemerkt worden door de bezoeker. Daar heb ik echt plezier in als ik tussen de bezoekers in het aquarium ben."