Vissers, monniken en walvissen: de zee praat mee in de Duinenabdij

Abdijmuseum Ten Duinen nodigt 3 experts uit voor een lezingenreeks in het kader van de expo 'De Duinenabdij en de zee'. 3 donderdagavonden, 3 invalshoeken, 1 vraag: hoe bepaalde de zee het leven rond de abdij?

Op donderdag 29 oktober opent Kris Dillen de reeks met de laatmiddeleeuwse zeevisserij langs onze kust. Lang dacht men dat alles daarover al gezegd was. Nieuw onderzoek van onder meer het Vlaams Instituut voor de Zee (VLIZ) bewijst het tegendeel. Vissers waren meer dan voedselhandelaars.

Ze verdedigden de kust tegen kapers en speelden een belangrijke rol in de commerciële scheepvaart. Hun leven vroeg lef, hun werk bracht risico. Terwijl de mannen wekenlang wegbleven, regelden de vrouwen thuis alles zelf. Die combinatie maakte kustbewoners bijzonder taai.

Op 5 november neemt Jan Van Acker je mee naar de Duinenabdij zelf. De monniken kozen bewust voor een plek dicht bij zee: de duinen trokken hen aan en de zee schonk hen eten.

Al in de 12e eeuw bezat de Duinenabdij eigen schepen. Zij werden ingezet voor handelsactiviteiten binnen Vlaanderen, maar ook overzee. Vis stond hoog op de menukaart van de cisterciënzers, zeker tijdens de vele vastenperiodes. Er was zelfs een keldermeester speciaal voor vis.

Vis is één van de belangrijkste christelijke symbolen. Daarom staat er een vis op het wapenschild van de abdij. Of is het een dolfijn?

Op 12 november sluit Alexander Lehouck af met misschien wel de meest verrassende lezing. Iedereen ging ervan uit dat grootschalige walvisvangst pas begon in de 17e en 18e eeuw. Archeologische vondsten, ook uit Koksijde, spreken dat nu tegen.

Al eeuwen daarvoor werd er op grote schaal jacht gemaakt op walvissen. Zo grootschalig zelfs, dat sommige soorten daardoor uitstierven. Een ontdekking die historici verplicht hun boeken te herschrijven, met Koksijde in de hoofdrol.